Vergeten oorlogen

Toen ik in 1985 met mijn Javaanse collega Tri in een discotheek in Jakarta terugblikte op onze intrigerende verkenning van de Apauwarrivier in Nieuw-Guinea, bekende hij dat hij een keer eerder in de buurt van Nieuw-Guinea was geweest. Als marineman op een Indonesische onderzeeër in 1962. Daarmee deed hij mee aan de strijd tegen de Nederlanders, die toen nog in Nieuw-Guinea de lakens uitdeelden.

Die onderzeeër had als taak om infiltranten af te zetten op de kust. De meeste infiltranten kwamen echter als parachutisten uit de lucht. Die moesten het de Nederlanders lastig maken. Op verschillende plekken op het immense eiland waren verdedigingskampen en versterkingen hadden aangebracht.

Twee uur later zag Sisnodo dat ze de kust van Irian Barat passeerden en drukte op de stopwatch van horloge. De mannen haakten aan, iedereen keek gespannen naar de rode lamp, iedereen voelde aan zijn parachute, aan de gespen, iedereen betastte zijn uitrusting. Het vliegtuig deinde soms zo hevig dat ze soms bijna door elkaar tuimelden. Eindelijk werd de deur opengeschoven. Koude wind blies het toestel in, ze rilden. Er waren inmiddels al tien minuten verstreken sinds ze de kust passeerden en dat betekende dat ze zestig kilometer van Kaimana waren. Eindelijk werd het licht groen. De commando’s van de luchtmacht aarzelden geen moment en sprongen vlot, een voor een. Sisnodo hielp met de containers en direct commandeerde hij zijn mannen: ‘En spring, en spring, en spring.. Toen hij zelf de duisternis in dook, bonsde zijn hart als ooit, lang geleden, bij zijn eerste afspraak met een meisje. Euforisch spreidde hij zijn armen en zong: ‘Indonesia raja, merdeka, merdeka…’.

Aldus een stukje uit het boek De zomer van 1962 van Andreas Schelfhout.

Slachtoffers van een vergeten oorlog

Slachtoffers van een vergeten oorlog

Met Heru Sisnodo is het goed afgelopen. Hij bleef uit handen van de Nederlanders en kon uiteindelijk als overwinnaar van de aan de onderhandelingstafel beslechtte strijd tevoorschijn komen. Veel van zijn makkers is het minder goed vergaan. Zij zijn gevangen genomen, gesneuveld of nooit meer teruggevonden, opgelost op in de groene hel.

 

Maar ook een aantal Nederlandse soldaten heeft het leven gelaten (zie inzet). Niet veel mensen weten dat het in de zomer vóór de overdracht van Westelijk Nieuw-Guinea aan Indonesië nog flink te keer is gegaan. Een vergeten oorlog.

Hebben die schermutselingen in 1962 misschien een jaartje geduurd, een andere oorlog duurt al meer dan 50 jaar. Ook in Nieuw-Guinea. Toevallig heeft het online magazine De Correspondent daar recentelijk wat aandacht aan besteed.